De GR 52a Balcon du Mercantour


De route loopt van Col du Tende tot Colmar les Alpes


Inleiding

Terwijl wij bezig waren de GR 52 te lopen in 2011, krijgen we in een restaurant in le Boréon een placemat onder ons bord met daarop ingetekend: De GR 5, de GR 52 en de GR 52 A.

De GR 52 A stond niet in ons verouderde boekje van de GR 5 ingetekend en dus wisten we niet eerder van het bestaan af.

In de winter van 2011/2012 besluiten we het nieuwe boekje van de Mercantour te kopen (reisboekenwinkel Het Landschap - Kleine Berg Eindhoven - ook op internet) en de 52 A te gaan lopen. De route heet officieel Panoramic du Mercantour en loopt nèt buiten het nationale park van de Mercantour langs, want de mogelijkheid opent om de hond mee te nemen.

Het pad is ongeveer 250 km lang, loopt niet noord-zuid, maar oost-west en op lagere hoogten als de GR 5 en 52.

Dat wil niet zeggen dat het pad gemakkelijker is.


Wat zijn de moeilijkheden?

  • Het pad loopt lager op de berghelling en daar is het warmer.
  • Het is er droger, dus weinig water onderweg, terwijl je door de hogere temperatuur meer dorst hebt.
  • De paden zijn niet zo goed onderhouden – hij wordt minder intensief belopen – dus sommige paden zijn redelijk dicht gegroeid en er zijn hier en daar ingestorte hellingen, waardoor sommige passages heel moeilijk worden.
  • Je passeert relatief veel dorpjes, maar helaas vaak zonder voorzieningen, dus neem voldoende noodvoer mee.
  •  Alle paden volgen de bergflanken, dal in en dal uit, naar beneden naar het beekje en daarna weer naar boven. Je vergist je dus verschrikkelijk in de afstanden, die in het boek veel korter lijken.

  • Hoogtepunten: Tende – Saorge – Vallée de la Basséra – Sospel – Vallon de Guiou – Moulinet - Belvédère – St. Martin de Vésubie – Roure – Roubion – Col de Trente Souches -  Col de Champs.  

Wij hebben het pad gelopen met onze Schotse collie en hij liep goed. Ook op richeltjes, blokkenvelden en ingestorte hellingen. Hij had alleen last van de hitte.

Als je met een hond gaat lopen pas dan op voor patous – de grote witte protectiehonden die bij de schaapskuddes lopen – ze kunnen je hond aanvallen en bijten. Loop altijd van de kudde af en houd je hond kort aangelijnd bij je. Jaag de patou weg met je loopstokken. Wij hadden weleens 3 patous tegelijk en dat was geen feest.


Water

Neem extra water mee voor de hond, want er zijn weinig waterstroompjes onderweg op het eerste stuk tot Sospel. We hadden 1 literfles  water voor de hond bij . Waar mogelijk vulden we steeds bij.

Zelf hadden we ieder twee Sigg flessen van 1 liter bij ons. Omdat het zo heet was dronken we soms 5 liter water op een dag....op het eerste stuk.  Ik geef per dag de waterpunten aan in het eerste deel, dat zo gortdroog was. Ik ga er wel van uit dat je een water zuiveraar bij je hebt, anders is het niet overal 100% gegarandeerd goed drinkwater. Wij hebben al jaren een MSR water zuiveraar en die bevalt heel goed.

Je moet soms wild kamperen, want honden mogen niet in een gîte. Een uitzondering is de gîte op Col de Couillole. Alle campings en hotels gaan prima met de hond.

De route is heel fraai, maar beduidend anders dan in het hooggebergte. Veel bos en zeer fraaie Middeleeuwse stadjes. Het is zeker een aanrader.

Wij hebben 2 x van hoog naar laag gelopen, waarbij Sospel als laagste punt werd beschouwd. Dus 1 x van Col de Tende naar Sospel en de volgende keer van Colmars les Alpes naar Sospel.

Let op:

Vanaf Colmars les Alpes zijn de 2e en 3e etappe moeilijk alsmede het ravijn tussen Roubion en Roure. Dit komt door ingestorte hellingen. Lees hierover in ons verslag.

Het openbaar vervoer in dit deel van Frankrijk is goed en niet duur, maar wel schaars. Meestal 1 x 's morgens, 1 x tussen de middag en 1 x aan het eind van de dag.

De bussen kosten maar één euro per rit, ook al zit je 2 uur in de bus. Verder heb je de train des Merveilles naar Tende en Vievola en de train des Pignes  naar Thorame-le-Haut. Vandaar gaat een busje/taxi naar Colmars les Alpes. Af en toe rijden ze over zeer spectaculaire trajecten, soms helaas door tunnels.

Zie voor de dienstregelingen op het internet: bus van Lignes d'Azur www.cg06.fr voor bus 730 en bus 740.

Dienstregelingen Train des Pignes www.trainprovence.com

Dienstregelingen Train des Merveilles www.maligne-ter.com/nice-tende


De GR 52 A in 3 delen


  1. Vievola – Col de Tende – Sospel - 16-6-2012 tot en met 21-6-2012
  2. Colmars les Alpes – St. Sauveur sur Tinée - 23-6-2012 tot en met 27-6-2012  
  3. Colmiane (St. Dalmas de Valdeblore) – Sospel  - 22-7-2012 tot en met 26-7-2012

Op de nieuwe IGN kaarten staan nummers. Deze zijn bedoeld voor de mensen die met een GPS lopen. Wij doen nog steeds zonder. Maar die nummers staan ook op de wegwijzers.  Deze nummers gebruik ik  om uit te leggen waar de watertappunten zijn, in het eerste deel. Het is dus handig om de bijbehorende IGN kaarten aan te schaffen:  Vallée de la Roya 3841 OT en Vallée de la Vésubie 3741 OT


Deel I


Vrijdag, 15 juni, 2012

We zitten op een prima camping in Breil sur Roya en we hebben al treinkaartjes gekocht voor de train de Merveilles tot Vievola morgenochtend. Het station ligt hier een goede 10 minuten lopen vandaan. Het is mooi weer en we kijken aan alle kanten op steile bergen.  Ze hebben hier naast de camping ook een fraai gemeente zwembad, maar ze verwarmen het water hout gestookt en dat walmt nogal over de camping. Je krijgt de indruk alsof hier iemand permanent zit te barbequen.


Zaterdag, 16 juni, 2012  Breil sur Roya - Vievola - Col de Tende - Baisse de Laguna


Watertappen: 1 km na punt 338, het enige waterstroompje op dit traject.

Vroeg op. We zijn niet de enigen. Er zijn meerdere vroege vogels op deze camping. Het is wederom prachtig weer en al warm. Onze trein gaat pas om 8.45 uur. Het alternatief was 6.00 uur. Tja, dat is wel erg vroeg.

De trein komt al vast een kwartiertje te laat en het is ontzettend oude meuk uit Italië. Minstens 75 jaar oud. Hij kreunt en beukt vooruit. Het is een prachtig traject, voor zover hij niet in de tunnel zit, want dan zie je helemaal niets. Ruim na 9.30 uur komen we zowaar aan in Vievola.

Nu moeten we eerst ruim anderhalve kilometer langs de weg lopen. Wij lopen deze aanlooproute puur op de blauwe IGN-kaart. Doodeng met die racende Italianen op de motor, die denken dat ze op een race circuit zitten met hun knie aan de grond door de bochten. Compleet gestoord zijn ze.


Het is al behoorlijk warm. Gelukkig komt er een parallelpad in zicht en slaan we af. Het was ooit de oude weg. Nu zit er een boer, met zijn boerderij zowat op de weg met maar liefst zeven honden. Hoe komen we er langs? Gelukkig zit de helft aan de ketting en de boerin roept de anderen  terug, zodat we er langs kunnen met onze Coco.

Bij de haarspeldbochten is de weg afgezet i.v.m. de nationale kampioenschappen skateboard racen. Wij lopen er toch maar tussendoor, hoe moeten wij anders?? Iedereen zit hier in tentjes langs de weg. Ze zijn allemaal heel aardig en vinden het gelukkig niet erg dat we er voorzichtig langslopen.

Daarna moeten we weer over drie bochten langs de drukke weg met o.a. de Italiaanse motorrijders en andere weggebruikers. In de bocht, waar ze allemaal in de rij staan voor de Tende tunnel, zwaaien wij linksaf over de oude weg naar de pas. Deze is eigenlijk alleen te voet bereikbaar.


N.B. In 2017 zijn ze bezig een nieuwe tunnel te boren voor de Tende. Geen overbodige luxe.

Een aantal mountainbikers en een enkel 4 x 4 jeepje passeert ons. We komen nog een schaapskudde tegen met drie patous. Lieve help. Koos gaat met Coco helemaal de andere kant op in het veld en het lukt hem. De patous hebben Coco niet in de gaten. Gelukkig maar, anders hadden we niet verder gekund.

Uiteindelijk zijn we pas om 3 uur bij het Fort Central en we zijn keikapot. Het zal wel van de warmte komen. Ook een grote rugzak helpt niet mee op een steil pad naar boven.

Misschien zijn we nog niet zo in vorm. Het is pas de eerste dag...

Richting de Mont Bego ( zie GR 52) verzamelen zich zwarte onweerswolken. We moeten nu geen onweer hebben boven op de graat. Dat is niet fijn. We gaan maar eens flink doorlopen op een plat steenslagpad. Richting Fort Tabourde komen we goddank nog een waterstroompje tegen, waar Coco volop kan drinken en Koos met de waterzuiveraar onze flessen weer kan voorzien van veilig drinkwater.

Fijn idee, alle flessen vol.Nu kunnen we straks ons noodvoer koken als we wild gaan kamperen. We stoppen op Baisse de Lagouna 1677 m.


Mooi grasveldje, mooi uitzicht. Helaas geen waterstroompje, dus wassen zit er niet aan. Jammer dan. We gaan nu echt niet verder. We zijn bekaf. We zitten heerlijk in de zon en kijken naar het mooie uitzicht


De zwarte wolken lossen langzaam op. Gelukkig geen onweer. Ik ga de tent opzetten, pal naast het GR pad. Verdorie, wat een muggen. We worden letterlijk opgevreten van de muggen. Gauw eten klaarmaken en dan roef de tent in. Zo'n idyllisch plekje en dan wolken muggen. Wat zonde. Lekker languit in het gras liggen zou fijn zijn. Mijn benen hebben inmiddels een eigen berglandschap.  Wat een ellende met die snert muggen. Om 20.00 uur zitten we al in de tent en het is nog helemaal niet donker buiten. Pech gehad, morgen beter.


Zondag, 17 juni, 2012  Baisse de Laguna - Tende - La Brigue en verder


Watertappen: bij punt 328 - waterbron in bak, in Tende, in La Brigue.

Oh, wat mooi!!!! We worden wakker met het geluid van baltsende korhoenders.!! Prachtig. Dit zou een zeldzaamheid zijn in Nederland. Ze zitten vermoedelijk op een veldje aan de bosrand, zo'n 20 m van onze tent. We durven niet de tent uit om te gaan kijken. We willen ze niet storen.  Misschien verstoren we ze dan voor altijd. Dat willen wij niet op ons geweten hebben. Na een half uurtje houdt het op en durven we de tent open te ritsen.

Het is weer prachtig weer. Staalblauwe lucht en geen wolkje te zien. Maar we zijn rap weer in de tent. Wolken muggen. Je wordt er gek van. Jammer van zo'n mooi plekje. Het wassen is behelpen met vochtige doekjes. Zonder water kan je niet veel. Gauw even buiten de tent water koken voor de koffie en dan in de tent eten. Daarna inpakken en wegwezen.


We lopen alweer om kwart voor acht. Het is nog lekker fris en we lopen over een prachtig hellingpad door het bos.Daarna volgt een steil pad naar beneden met rolkeien. Goed oppassen. Vooral met zo'n grote rugzak op kan je gemeen doorrollen en je benen breken. Het wordt alweer heet. Zeker weer boven de 30  graden.

Nèt voor Tende bij balisage (wegwijzer) 328 - granges de Taillapan -hoort Koos water naar rechts. Het GR-pad loopt naar links. Koos slaat af naar rechts en 25 m verder is een bron met een grote waterbak. Heerlijk koel helder water! Wat een geluk! Wa fijn.

We kunnen ons wassen, tanden poetsen en de bidons vullen. Coco lebbert 2 bakjes water leeg. Nu kunnen we weer fatsoenlijk ons vertonen in de bewoonde wereld. 


Om half elf lopen we Tende in. Onder het spoor door en rechtuit de bar in. Naast de bar is een klein poortje en daar heeft Madame Marie een leuk overdekt terras met jeu de boules baan.  We nemen een lekker ijsje en een cola. We komen weer helemaal bij. Na de bar lopen we even langs de bakker voor een brood en dan op naar La Brigue. Tende zelf  is zeer de moeite waard om te bezichtigen.Mooi Middeleeuws.Wij hadden Tende al uitgebreid bezocht voor dat we met de GR begonnen. Zonder rugzak is dat wat handiger.


Naar La Brigue loop je eerst over een aardig paadje aan de rechterkant van riviertje de Roya.

Dan over een zeer fraai gerestaureerde Romeinse brug en vervolgens een saaie bosweg omhoog naar Col de Loubaira. Terwijl we even rusten, passeren nog twee wandelaars. Canadezen.

Later, op het pad naar beneden passeren wij ze weer.

Het is weer een oud ezelpad uit de Romeinse tijd, hotsknots geplaveid met keien. Het is bloedheet. Tegen de 40 graden. Koos en Coco lopen vooruit. Ik doe voorzichtig aan.

Het is altijd uitkijken op zo´n pad. Plotseling struikel ik, zwik ik om en val voorover. Eerst op mijn knie, dan wordt ik gelanceerd door mijn zware rugzak, klap op mijn hoofd en kom met een rare smak op mijn rug terecht, dwars op het pad, met mijn hoofd over de rand naar beneden.

Geheel geblokkeerd kan ik geen kant meer op. Ik zit vast met mijn rugzak, fototoestel en kaartenmapje. Ingesnoerd als het ware. Roepen helpt me niet. Koos en Coco zijn te ver weg.

Gelukkig komen de Canadese wandelaars er weer aan. Ze helpen me overeind en de vrouw loopt door om Koos te zoeken. De man giet wat koud water uit een flesje over de wond op mijn knie en zo spoelen de steentjes eruit. De knie is goed bebloed, maar mijn hoofd valt mee. Het zweetbandje heeft me behoed voor een hoofdwond. Langzaam hobbel ik naar beneden naar La Brigue. Bij het eerste hotel rechts over een oude Romeinse brug gaan we eten.

De mensen zijn heel aardig en we zijn welkom, ondanks de hond en onze bezwete lijven.

Om 13.45 uur kunnen we nog nèt aanschuiven. We hebben een heerlijk menu met salade, forel, frietjes en ijs toe. Het is al het tweede ijsje van vandaag. Coco komt weer helemaal bij en wij ook.

Ik krijg een grote pleister voor over mijn knie, die klopt, veegt en zuigt. Hij is behoorlijk gezwollen, maar dat gaat vanzelf weer over. Ik heb niets gebroken en geen hersenschudding en dus kunnen we door met de GR.

Om drie uur verlaten we pas het restaurant en gaan we moeizaam in de verzengende hitte de helling op richting Baisse de Paluna. Maar die halen we lang niet. Ik heb veel pijn en ik strompel min of meer vooruit. We gaan tergent langzaam en ik wordt helemaal bevangen door de hitte. Nog vóór de Baisse de Riodoré is mijn energie op en zoeken we een plat plaatsje voor de tent. Weer nergens water, maar wel een mooi uitzicht op de bergen. Geen muggen, dit keer, maar wel van die kleine zwarte bijtmieren. Tja, je zit in de natuur, dus niet zeuren.

We hebben maar 14 km gedaan vandaag. Het was tè heet.


Maandag, 18 juni, 2012  Baisse de Riodoré - Saorge


Watertappen: bij punt 245, 3 km na Baisse de Géréon = citerne, nog 1 km verderop =  waterval, in Saorge.

Mijn knie ziet er al wat beter uit vandaag, Wèl pijnlijk, maar hij is bijna dicht. Er zitten steeds vliegen op.

Het is weer mooi weer vandaag. Staal blauwe lucht en er staat een klein briesje. Het is wel weer warm. We lopen om kwart voor acht weer verder de helling op. We zijn helaas ongewassen.

We moeten heel zuinig zijn met water. Zelfs koffie zat er niet aan vanmorgen. Bij Baisse d'Arpèse zitten we even in een koel bos met een windje. Heerlijk. Er liggen nog een paar plassen water, waar Coco uit kan drinken. Ook voor hem hadden we niets meer.

Bij Baisse de la Paluna ligt aan de kant van de weg bij een kruising van zandwegen, een klein plasje water waar drup, drup wat uit de helling sijpelt. Koos kan hier moeizaam water zuiveren voor onze drinkflessen. Zonder MSR water zuiveraar ben je toch nergens hier. Wel oppassen dat de filter niet verstopt raakt met modder en blaadjes.

Met alle flessen weer vol kunnen we voorlopig verder. De GR 52 A loopt toch wel door een verschrikkelijk droog gebied. Dat geeft best wel problemen in de hitte.

We lopen nu over een breed militair pad, waar je even flink kilometers kan maken. Het loopt fraai door het bos met veel welkome schaduw. Op Baisse de Géréon is een kapelletje en een picknickplaats, maar helaas geen spoor van water. Na ongeveer 2,5 km lopen we langs een citerne en een bron. Een beetje moeilijk bereikbaar, maar we kunnen toch heerlijk koel water tappen recht uit de berg. Veel drinken en alle flessen weer volgieten. Hup, daar gaan we weer.

500 m verder is zelfs een stroompje met een waterval. Hier kunnen we ons wassen en tandenpoetsen. Heerlijk opgefrist gaan we weer verder.

Bij Baisse de Lugo staat een hutje met twee mannen en twee bordercollies. Ze vertellen dat de schaapskudde verderop graast en er zijn patous bij. Hè, vervelend. We moeten oppassen. Tegelijkertijd komen er nog twee GR wandelaars aan. Ze komen uit Normandië en zijn in Tende begonnen. Ze willen de GR 52 A lopen tot Col de Turini en gaan dan via de GR 52 naar Vallée de Merveilles terug naar Tende. Ze lopen met een kleine rugzak van refuge/gîte naar gîte. Zo doen de Fransen dat wel meer.  Voor ons geen optie met de hond.We komen aan op een heel steil pad. Bijna handen en voetenwerk. Het pad is helemaal kapot gelopen door de schapen. Hier loopt de kudde in een bijna loodrecht bos met een patou. Een ongelukkiger plaats kan je niet bedenken. Koos moet Coco aan de riem houden en zonder stokken omhoog klauteren. Ik kom niet zo snel omhoog en loop achter, met de patou pal achter mij. Ik ben dol op honden, maar niet op patous.  Bange momenten. 

Eindelijk kom ik boven op Baisse d'Anan -1555 m - wàt een gemene bult.  Hier is nòg een kudde met een patou. De zielepoot, hij ziet er heel verwaarloosd uit en hij heeft jongen gehad. Gelukkig blijft Coco strak naast Koos lopen en negeert hij de patou. Na een tijdje druipt de patou af.  Van de schrik bekomen, kunnen we een eindje verder eindelijk picknicken.

Dan volgt een lange afdaling. Eerst gaat het heel steil door een diep gat, waarvan je denkt: hier kan onmogelijk een pad lopen. Daarna gaat het verder op redelijk open hellingen zonder schaduw.  40 graden. Puf, puf, het is om af te leggen. Om 18.00 uur komen we in Saorge aan.

Een prachtig middeleeuws dorp, geheel authentiek, gebouwd op een steile helling.

In Saorge is geen hotel, alleen twee gîtes. We gaan het proberen met de hond. Je kan hier nergens op de steile helling wild kamperen. De eerste gîte zit vol. Dat is pech hebben. We moesten maar aan het eind van het dorp proberen, daar is nòg een gîte, zei iemand in het dorp. Het ligt bij het monument des morts.

De deur is dicht. Niemand. Er staat een 06-nummer op de deur. Dat dan maar bellen. Ja, er wordt opgenomen. Heeft u nog een plaats voor twee randonneurs (= trekkers)?  Ja, die heeft hij. Hij komt er aan. Na 5 minuten verschijnt hij en ziet onze Coco. Oh nee, honden zijn uitgesloten. Of we die niet buiten kunnen laten? Absoluut niet. Coco laten we niet pardoes in de steek. Maar honden zijn niet mogelijk, onder geen beding.

Heel jammer. Kan hij voor ons een taxi bellen voor Fontan? (daar is een camping, maar we hebben de puf niet meer om nog een uur te lopen). Nee, er is geen taxi. Tjeetje, wat nu???

Na veel 555 en 666 mag Coco bij hoge uitzondering op het balconnetje slapen. Geweldig. We zijn hartstikke blij. We moeten wel cash 90,- euro betalen, dat is incl. ontbijt om 9.00 uur.  Ontbijt om 9.00 uur?? Dat is veel te laat voor ons. We doen wel zonder ontbijt.

Hij laat ons de kamer zien. Oh, dat is moooi!!! Supersjiek en splinternieuw. 5 sterren zonder meer.  Als je mooi wilt slapen en je hebt 90 euro op zak, ga dan zeker naar deze gîte aan het eind van het dorp. Hij heet  Ca'da Barrera en is van Gîte de France. cadabarrera.saorge@gmail.com

Ze hebben daar een heerlijk bed vol kussens en draperieën en een prachtige douche/wc. De wastafel is een uitgehakte en gepolijste grote steen met een  bijzondere kraan. Het water loopt door een soort gootje als een waterval. Ik houd van mooie kranen. Deze had ik nog nooit gezien. Wat een luxe allemaal na 2 nachten wild kamperen zonder water.

En wat schetst onze verbazing? De lopers uit Normandië zijn onze buren! Wat een toeval.

Jammer genoeg is het enige restaurant van het dorp op maandag gesloten. Dus geen feestmaal. We kopen in het enige kleine winkeltje: koude biertjes, een kilo kersen, twee tartes de Saorge, tomaten en yoghurtjes. Samen met de twee bananen van de meneer van de gîte, die voor ons ontbijt bedoeld waren, hebben we toch een gezonde maaltijd, die we buiten op een bankje bij het oorlogsmonument verorberen. Het is prima zo. We hebben bijna 20 km gelopen.

We gaan om 9 uur naar bed en morgen vroeg weer op.


Dinsdag, 19 juni, 2012  Saorge - Breil sur Roya


Watertappen: 300 m na punt 161 bij brugje, bij punt 155 bij een verdeeldoos met slangen.

De lucht is wederom staalblauw en het is weer heet. Coco sliep lekker fris op het balcon.  We staan om half zes op. We lagen in een heerlijk bed, alleen het dekbed was veel te heet. Tja, dat krijg je als je aan buiten slapen gewend raakt. In de gemeenschappelijke ruimte van de gîte maken we heel zachtjes koffie en eten we cornflakes met houdbare melk van de gîte, die in de koelkast staat. Daarna nog een yoghurtje van onszelf en we kunnen er wel weer even tegen. De zooi in de vaatwasser zetten en we laten alles netjes achter.

We vertrekken om 7.15 uur. Eerst moeten we Saorge weer door naar de andere kant en naar beneden. We gaan weer een oude Romeinse brug over en dan krijgen we een prachtig smal bospad omhoog.

Het is een flinke klim tot de Mont Agu - 1065 m - we zijn er om 10.30 uur. Hier zou pas de eerste mogelijkheid zijn voor een bivakplaats (zonder water). Blij dat we in Saorge konden blijven.  Dit zou gisteren wel laat geworden zijn èn dan zaten we geheel zonder water.

Het voelt al weer 40 graden vandaag. Daarna volgt een lange afdaling, ook weer door bos.  Nèt als we onze picknick naar binnen hebben gewerkt, komen onze buren uit Saorge langs. We zitten gezellig een half uurtje te kwebbelen. Zij lopen een stuk sneller omdat ze maar een kleine rugzak hebben en een stuk jonger zijn. Wij lopen verder en helemaal naar beneden tot een riviertje. Heerlijk helder water voor Coco. Daarna gaan we weer helemaal omhoog over een keisteil pad. Wat een tegenvaller!  Ergens gaan waterslangen naar een plastic doosje. Deksel eraf en Koos kan daar zó tappen.  Gelukkig, alle flessen weer vol. Nu moeten we over een partij rotsen heen en lopen vervolgens langs een hoogspanningsmast en een paar hutjes.Er lopen daar drie honden los en wij staan op een smal paadje. Vervelend, met Coco aan de lijn. Vervolgens raken we de weg kwijt op een olijventerras met steile randen. In de verte ligt Breil sur Roya, diep beneden ons.

Wij lopen al een kwartiertje te zoeken, als ik ineens onze GR lopers uit Normandië zie aankomen. Zij vinden de weg en wij kunnen volgen.

We lopen nu langs verzengend hete rotsen in de volle zon. We zien Breil sur Roya duidelijk liggen, maar we zijn er nog lang niet. We zitten hoog en gaan nòg hoger. We moeten nog een heel dal door, want het pad volgt de bergflank. Ik heb er eigenlijk geen zin meer in. Het is ook zó heet.  We gaan heel langzaam. De fut is eruit. Dan ziet Koos wegwijzer nr. 108. Hoera, dit pad gaat naar beneden. Het is ook bijna 17.00 uur.

Het venijn zit in de staart. We moeten nog een enge, smalle balconweg over met grote stappen naar beneden. Ik durf niet en mijn energie is op. Koos is streng. Omkeren is geen optie, ik moet maar doorbijten en me over de angsten heen zetten.  Uiteindelijk kom ik na anderhalf uur op de camping in Breil aan. Zowel Coco als ik lopen op ons tandvlees.

Koos heeft nog de moed om naar het dorp te lopen en boodschappen te gaan doen. Hij wil een koud biertje en neemt een liter melk en wat fruit mee. Lekker. Eigenlijk ben ik te moe voor wat dan ook, maar ik ga toch maar noodvoer koken.

2017- Er is een nieuwe supermarkt gekomen min of meer naast het station (links - 30 m.)

's Avonds vliegen er kleine lichtjes over het gras op ongeveer 30 cm boven de grond. Het zijn glimvliegjes. Prachtig. Dit had ik nog nooit gezien. Glimwormen kende ik wel, maar glimvliegjes zijn geheel nieuw voor mij.


Woensdag, 20 juni, 2012 - rustdag

We nemen een rustdag. Het regent een beetje en het is niet zo heet. De camping heeft picknicktafels onder een afdak. Hier is het goed toeven. We doen boodschappen en kopen wijn en biefstuk.


Donderdag, 21 juni, 2012  Breil sur Roya - Sospel


Watertappen: kraantje bij Madone des Grâces bij punt 126, kraantje bij Col de Paula punt 119, bij vallée de Basséra - punt 96, bij riviertje la Figuetta, in Sospel.  

Om  7 uur gaan we lopen. We willen een beetje de hitte vóór zijn. Het is weer staalblauw en de zesde hete dag van boven de 35 graden. Het mocht ietsje minder.

Breil sur Roya slaapt nog, Coco heeft geen zin (of is nog moe) en we moeten haar trekken. We beginnen boven Breil met een fraaie oude ezelweg door het bos naar de kapel van Madone des Grâces. Hier is een kraantje met drinkwater. Dan gaat het verder omhoog naar de Col de Brouis. We zijn er al om 9.15 uur. Wat een verschil, lopen met een dag rugzakje!! De rest hebben we in de tent op de camping in Breil gelaten. 


Na de col krijgen we een lange en saaie grindweg naar Col de Paula. In de verte zien we het dorp Piëne Haute liggen, fraai op een uitstekende rots.


Hoe komen die mensen aan water??? Op Col de Paula is water uit de kraan, maar het is non-surveillé. Verder is het hier gortdroog en ik moet niet denken aan bosbrand. Dan is het hier heel eng. Daarna zakken we af in een prachtige vallei van de Basséra.


Helemaal beneden door het bos komen we in het paradijs. Het is een  zeer idyllische stek met zuiver water en een dikke pad in camouflagepak. Hij kan zó dienen bij het leger. Wat een monster. Hij weegt vast wel meer als een kilo en heeft de grootte van een forse schildpad. Het is hier zó verrassend mooi en koel, ik zou hier wel de rest van de dag willen blijven. 


We zitten er ruim een half uur en genieten van dit paradijs.Daarna moeten we langs een bloedhete helling naar Col de Pérus. Het is pas 11.45 uur. We zijn fijn opgeschoten. Bovenop is het heet en aan de overkant van de weg moeten we op een hete helling verder.

In de schaduw gaan we picknicken en we blijven lang zitten. In de verte zijn een paar auto's  aan het scheuren met piepende banden. Die lui van Top Gear zeker.

Dan gaan we steil naar beneden en komen opnieuw in een paradijsje terecht bij het riviertje La Figuetta. Lekker met de pootjes even in het water en water zuiveren voor onze drinkflessen.  Coco drinkt zich helemaal lens. Het is er zo fijn, dat we weer een half uurtje blijven hangen.  Eigenlijk hebben we er helemaal geen zin meer in om in die kleffe warmte verder te moeten gaan. Maar goed, je moet toch in Sospel aankomen dus pak jezelf bij de kraag en hup.

We lopen nu parallel aan een waterkanaal (voor irrigatie en drinkwater), maar we zien geen markeringen meer. Dan naar rechts, retour. Dan naar links, retour. Waar zijn nu toch die markeringen?? Dan maar een smal paadje recht naar boven. We komen uit op een weg. Laat die Mont Agaisen maar zitten. We gaan linksaf en komen langs punt 98 en 81 en lopen soepel Sospel binnen.

Om 3 uur zitten we al op het terras met cola en bier. Ut kos koijer - het kon slechter, zeggen ze in Brabant. Onze trein gaat pas om 17.55 uur, dus we hebben tijd zat. Het is heerlijk toeven onder de bomen. Aan de overkant is een 8 à 8 winkeltje die dus open is van 's morgens 8 tot 's avonds 8 uur. Hier koop ik even lekkere dingen voor vanavond. Vlees, groente, fruit en yoghurtjes. Ik ben dol op de Franse 1- persoons yoghurtjes in allerlei smaken. Ik heb een hekel aan de Nederlandse literpakken.

Op de stille camping in Breil horen we 's avonds herrie in het dorp. Midzomernachtfeest.  Tot twee uur dreunen we de tent uit. En het is klef. De slaapzak is vochtig.

*) In 2017 is de camping iets minder stil. In de weg boven de camping hebben ze drempels gelegd. Nu hoor je 's morgens om 5 uur de vrachtwagens al afremmen en optrekken. Jammer.


Deel II


Vrijdag 22 juni, 2012 verkassen naar Colmars les Alpes


We verkassen per auto naar het eindpunt van de GR 52 A: Colmars les Alpes aan de westkant van de route. Onderweg is er geen berg te zien, zó heiig, zo vochtig. Hartstikke klef en al weer 35 graden. In Colmars zitten we 1000 m hoger, niet klef, een windje en scherpe bergen.  Het is er heerlijk. We zitten op boerencamping Les Pommiers. Dicht bij het dorp, dicht bij de route. Prima.


Zaterdag, 23 juni, 2012 Colmars les Alpes - Entraunes

Om half 6 gaat de wekker. Blauwe lucht en heel koud. De thermometer in de auto zegt 5 graden. Wat een verschil met Breil sur Roya. Er staat een fris windje.


Fleecevest aan en we beginnen met een fikse klim omhoog door het bos. Fraai pad. Als straks de zon schijnt gaan we wel ontbijten met die "heerlijke" hartkeks van Beversport. Dat is zowat om half tien. Bij Ratery staat zowaar een koffietentje aan de weg. Helaas, we moeten nog een heel eind vandaag, dus we moeten de koffie overslaan. Geen tijd. We lopen door over een fraaie bosweg die lekker loopt. Bij de afslag Cabane Neuve is een bron . Fijn vers en koel water in de flessen. We verlaten de bosweg en lopen omhoog over een smal bospaadje. Het is schitterend hier. Bosooievaarsbek, orchideeën, duivelsnaaigaren, turkse lelie, het is er allemaal. Ook zijn er veel kleine stroompjes, ideaal voor Coco. Verder zien we veel wroetsporen van wilde zwijnen. Uit het bos komen we op een prachtige, bloemrijke alpenweide. We denken nu bijna bij Col de Champs te zijn, maar dat blijkt nog helemaal niet zo. We gaan omhoog, omlaag, allerlei geulen door, en nog weer door een bos. Waar is nu toch die col? Eindelijk om 12.00 uur liggen we boven, languit in de alpenwei vol bloemen in de stralende zon. Lekker even genieten.


Er komen een man en vrouw op leeftijd naar boven. Ze zijn 80 en 83 jaar oud.Ze hebben een klein rugzakje op en hebben de auto bij Ratery geparkeerd. Ze hebben de rest gelopen! Hij heeft ook nog twee kunstknieën!!! Hij kan dus niet op de grond zitten, want dan komt hij niet meer overeind. Op een flinke kei zitten, dat gaat prima.Wat knap van die mensen. Zij lopen in de zomermaanden regelmatig dagtochten in de bergen.Wij nemen diep ons petje af. Taaie Fransen.


In de verte brommen motoren over de weg. Vanaf dààr is de col niet zo mooi als hier, weten we van een motortocht. Hier liggen we midden tussen de bloemen met prachtige vergezichten op ruige bergen. We zitten op de grens van Parc d u  Mercantour, die ligt hier 15 m vandaan. Daar bij dat paaltje is het verboden voor onze Coco. We blijven anderhalf uur boven zitten. Daarna wordt het een beetje spoorzoeken, waarop een lange afdaling volgt door een hete kloof. Vast weer boven de 30 vandaag. Regelmatig rusten we even in een beetje schaduw.

Bij een hele diepe kloof Carcareï gaan we linksaf door het bos en zien dan eindelijk Entraunes liggen. We ploffen neer op het enige terras bij de enige uitspanning.We drinken bier en cola van een vies tafeltje. Cola zonder ijsblokjes. We nemen ieder een ijsje. Niet te vreten. Half verdroogd en minstens 2 jaar oud. Nou ja, we willen niet klagen. De enige winkel in Entraunes is dicht. Dan moeten we hier vanavond maar eten. Het is niet anders, maar ik heb er geen goed gevoel bij.

We zoeken de camping. Het is een kleintje, maar hij ligt wel aardig. Koos gaat languit liggen en schiet omhoog: mierennest. Dan maar de tent opzetten op het veldje ernaast. Als ik de eerste haring de grond in timmer, loopt er een hele baan zwarte mieren over de tent. Verdorie.

Dan maar weer een andere stek zoeken. Ho eens, zegt de campingmevrouw die juist aan komt lopen, in de natuur moet je niet zo kieskeurig zijn. Troela, ik ben niet bang voor een miertje, maar ik kan niet slapen temidden van hele nesten, dat doe je zelf maar. Ondanks protest van de campbazin, doen we een derde poging in de schaduw.

Hè,hè, dat gaat goed. Volgende probleem. Alleen 1 toilet, 1 douche en 1 wastafel bij de heren is open en er zijn 14 plaatsen bezet. De damesafdeling is dicht. Dat scheelt poetsen, want het is nog geen hoogseizoen. Oh, ja??? Mogen we dan ook voor de halve prijs staan?? Nee, dat deed ze niet. Mispunt, verdelg eerst die mieren maar eens van je verwaarloosde camping!!

Ach, laat maar. We hadden ons verheugd op verse groenten en fruit en een beetje rust.

Nu moeten we weer om 19.30 uur naar het dorp lopen voor het restaurant, dat niet eerder open is. Het restaurant is uitgesproken slecht, de bediening is superslecht. Het duurt een eeuw, het ziet er niet uit en het wordt op tafel gegooid door iemand met vuile kleren aan. Iedereen zit meer dan een uur te wachten totdat er iets komt. Ik eet alleen de salade, die drijft in de olie, en het vlees.  De frieten zijn net vette sponzen. We wachten het toetje niet af. Koos betaald 50,- euro voor bagger. Zonde van het geld. We geven geen fooi. Nog nooit zo slecht gegeten in Frankrijk!!

Hadden we maar noodvoer gegeten, dat was vast lekkerder geweest. We drinken koffie bij de tent en gaan dus na tienen pas slapen.

Entraunes is a bloody experience. Entraunes est une endroit épouvantable.


Zondag, 24 juni, 2012 Entraunes - bivak Vallée de l'Adrech voorbij Les Tourres


We gaan om 7 uur weer op pad. Saai verhaal: de lucht is staalblauw en het wordt weer heet. We beginnen met een prachtig pad omhoog, waarbij we af en toe een half verhard pad kruisen. Dat is de D 139.


Het is lekker in het bos, hoog boven de kloof van de Bourdous. Op een mooi stekje in de zon gaan we ontbijten. Daarna volgt een bospad op hoogte. Nu moeten we een paar hellingen over klauteren, waar de helling is ingestort. Ooit door wateroverlast tijdens heftige onweersbuien??  Soms heb je een paar smalle stappen hoog boven de rivier de Bardous.

Dan krijgen we een helling die geheel is ingestort. Eerst moeten we naar beneden klimmen, dan weer over een blokkenveld omhoog en weer verder naar boven klauteren. Dan volgt een heel moeilijke passage met hele grote stappen boven een afgrond naar een uitgehakte rotsrichel.

Eén verkeerde stap en je valt in een ontzettend diepe, smalle kloof. Dan ben je morsdood. Niemand die je hier vindt, of je er ooit uit kan halen. Brr, dit is wel heel eng. Ik sta aan de grond genageld van angst. Koos stuurt Coco eerst naar de rotsrichel. Hij doet het braaf en gaat wonderwel geweldig. Als hij hier fout zo gaan, konden wij hem onmogelijk redden en hij moet nog 4 jaar worden...

Koos helpt mij met die grote stappen - zo moeilijk met die zware, grote rugzak.- Gelukkig, ik sta op de rotsrichel en moet nu verder. Het pad is ongeveer 40 cm breed en 100 m lang. Met een gapende diepte erlangs....Vreselijk voor iemand met hoogtevrees.

Als het pad weer overgaat in een normaal bospad, ga ik op het eerste de beste platte stukje zitten en begin een potje te janken. Ik moet even de spanningen en emoties kwijt. Ik was zóóóó bang.

Dit was echt niet leuk en redelijk gevaarlijk. Ze mochten de weg hier wel eens een beetje fatsoeneren en veiliger maken. Maar dit pad is de laatste jaren absoluut niet onderhouden. Zoveel GR 52 A lopers zijn er ook niet. We zijn hier nog niemand tegengekomen.

Weer denk ik aan de woorden van Reinhold Messner: "La montagne est ni juste, ni injuste, la montagne est dangereuse".

Ik moet er niet aan denken deze passage te moeten doen met slecht weer of in mijn eentje. Dan volgt een prachtig relaxed pad door het bos dat in lange slingers omhoog loopt. Waar is nu de col? Links? Of rechts? Het blijft raden. We hebben nog een lange weg te gaan en komen dan uiteindelijk op de Col van de 30 souches 2017 m.


Het ligt precies op de grens van het Parc du Mercantour. Als Coco 1 stap naar links doet, zit hij op verboden terrein. Wat is het hier moooooi!!! De mooiste col ooit. Het staan vol met paradijs lelies. Nee, geen gras lelies veel groter, paradijs lelies. Lys de Bruno.Werkelijk schitterend. 


We blijven hier een uur zitten genieten van deze zeer fraaie col. Er is één ander stel, ver weg  aan de overkant. Verder is hier niemand. Deze col is alleen lopend bereikbaar over een lastig en lang pad. Waarschijnlijk daarom is deze col zo mooi en zo puur.

Nu volgt een lange, lange afdaling. Eerst een keienpad naar Les Tourrès: vier boeren en zelfs een gîte,  misschien een optie voor de mensen die moe zijn. Wij hoeven dit niet te proberen met een hond. Daarna volgt een eindeloos balconpad, die alle flanken van de bergen volgt. Soms heel eng, smal en hoog, maar vooral heel lang en heet. We gaan alle kloven en zijdalen in- en uit.  Ook hier is soms een deel van de helling weggespoeld en moet je klimmen over harde modder. Soms passeer je smalle richels. Coco doet het perfekt, alsof hij nooit anders heeft gedaan. We zijn inmiddels heel erg moe want het is ook zo warm. Om half zes hebben eindelijk een klein schuin stekje gevonden om te bivakkeren. Pal naast het pad, vlakbij een waterval.

Met wat grote keien vult Koos de gaten op, zodat we min of meer plat kunnen liggen. Aan het voeteneind staat een boom, zodat we nooit met tent en al van de helling kunnen glijden.

Het is een fraai plaatsje bij riviertje l'Adrech op 1587 m.

Nadat we ons noodvoer hebben gekookt en de afwas hebben gedaan in het riviertje, begint de lucht dicht te trekken en voelen we een paar spetjes.  Dan maar de tent in, het wordt toch donker.

Het tentje staat eigenlijk wel verrekte schuin. Steeds moeten we ons omhoog trekken, anders ligt de hond klem tussen de boom en onze voeten.  's Nachts heb ik slecht geslapen. Angst voor een horde wilde zwijnen. Wroetsporen genoeg.


Maandag 25 juni, 2012  bivak vóór Châteauneuf d'Entraunes - Péone


De lucht is nog bewolkt, maar trekt weer open. Het wordt weer blauw en heet. Coco schrikt zich het apezuur als er vlak voor zijn neus een grote haas wegspringt.  We gaan laat op pad. Pas om 7.45 uur. We lopen te veel te klungelen en de water zuiveraar doet het niet. Uiteindelijk blijkt de pompmembraan verstopt. Gelukkig krijgt Koos de boel weer aan de praat en kunnen we weer met alle flessen vol op pad. We komen nog steeds geen platte bivak plaatsen tegen. We lopen min of meer op hoogte over fraaie bospaden met steile hellingen en hebben soms enge, smalle oversteken bij riviertjes. Soms lopen we over leisteen richels. Het lijkt nèt kolengruis. Dat zal wel spekglad worden in geval van regen.


We blijven alle rechte rotsen volgen tegen de helling. Daarna moeten we smal tussen de rotsen door steil naar beneden, dan weer over enge richeltjes en dan weer steil over instabiel kolengruis.

We komen de eerste GR 52 A loper tegen op dit traject: een Engelsman van ongeveer 70 jaar,  in zijn eentje, zonder loopstokken en ook met een flinke rugzak op.

Ik verzoek hem voorzichtig te zijn. Zo in je eentje zijn dit soort paden toch linke soep. Als je struikelt en valt is er geen hulp op dit eenzame pad en kan je dagen onopgemerkt blijven liggen.

Ongeveer anderhalf uur na ons bivak komen we aan bij Châteauneuf d'Entraunes. Het is een heel klein dorpje op een bult. Wat een uithoek! Het is 3 x niks. Op de hoek van de straat staat een waarschuwingsbord: "Zeer bochtige weg, gevaarlijk bij nat weer". Hier wil je toch niet wonen? Hoe moet je in de winter nu naar de bakker, ergens in de diepte bij een ander dorpje?


Nu dalen we over een fraai bospaadje heel diep in een dal af. Dan passeren we een degelijke houten brug over een flinke rivier: la Barlatte. Daarna weer keisteil omhoog. Weer smalle randjes over kolengruis en het is hier zó heet. Om kapot te gaan zó heet. We komen aan in het gehucht Bouchanières. Ze hebben daar wonderwel een fraai restaurant met een nòg fraaier terras.

Mooi gaas boven het terras tegen de zon. Helaas er is geen mens. Je kan zó binnenlopen in de bar, naar een keurige wc en naar de keuken. Geen mens. Roepen, roepen, geen mens.  Na 20 minuten uitrusten op het terras, zien we beneden ons een man lopen naar zijn auto.  We moesten maar achterom lopen en aanbellen. Ja, verdomd, er komt een vrouw aan. Ze had het gisteren druk gehad met de oldtimer club uit Nice met 80 personen. Ze was even in slaap gevallen.

Ze is heel erg aardig en we bestellen 2 cola en een salade met ham, kaas en brood. Verrukkelluk. Zes verschillende Franse kazen. Heerlijk. Koffie toe. Zo, nu kunnen we er wel weer even tegen.

Bij een riviertje is de brug weggeslagen. We moeten ons 2 m steil naar beneden laten zakken, door het riviertje banjeren en dan weer 2 m steil omhoog klimmen. Een hele hijs, maar het houd je soepel. Coco zoekt moeiteloos zijn weg, fantastisch. We dachten dat het een mietje was, maar ze is heel flink en doet het geweldig.  Daarna krijgen we zowat een rechtstandig pad naar boven naar Col de Séglière, gevolgd door een steil balconpad. Puf, puf, het is weer 35 graden. Waarom is het toch alle dagen zo heet?


Aan het eind van de middag komen we aan in Péone. Om 17.00 uur zitten we op een terras met cola en bier. Daar knap je van op. Dan even vlot doorlopen naar de camping, een kilometer hogerop na het dorp. Shit, het hek is op slot en er is niemand. Dan maar weer retour naar het  dorp. Een paar mennekes op het plein beweren dat de camping wèl open is, maar de poort klemt.

Dan maar weer die kilometer omhoog en het nogmaals proberen.

Verdraaid, met wat inspanning krijgen we de poort open. Wat een riante camping. Helemaal voor ons alleen. Heerlijke douche, alles op en top schoon, warm water voor de afwas. Toiletpapier op het toilet. Schaduw en een windje voor ons op het terr ein. Super.  Morgenochtend moeten we 10 euro in de brievenbus doen en kunnen we weer verder.

Wat wil een mens nog meer??? Wij zijn hartstikke tevreden. We moeten helaas weer noodvoer eten, want Péone heeft geen winkel.

( Wij zien een paar jaar later op een film, dat Peone zeer de moeite waar is om even doorheen te lopen).


Dinsdag, 26 juni, 2012  Péone - Col de Couillole


Je raad het al: blauwe lucht en heet, als we de tent open ritsen. Lekker wassen, de haren wapperen in een briesje. Het was wel weer loeiwarm vannacht, het wilde maar niet afkoelen. Waarom moeten we uitgerekend gaan wandelen met een standvastige canicule? (hittegolf). Om half acht gaan we op pad en lopen eerst over een asfaltweg. Slechts 1 auto passeert ons. Dan volgt een zeer fraai bospad omhoog naar Valberg. Vóór 10 uur zitten we al op een terrasje achter een heerlijke Italiaanse koffie. Daarna zoeken we een winkeltje voor wat boodschappen en vervolgens strijken we neer op een bankje, nèt buiten een parkje (parkje is verboden voor honden). We gaan eens flink buffelen met melk, yoghurtjes, en verse abricozen. Mmmm, lekker.

 

Na een uurtje lopen we verder over een gemakkelijk pad. Het loopt lekker vlot. Om 12.15 uur zijn we al in Beuil. Dàt valt even mee, ondanks de warmte. Beuil is een leuk, compact dorpje.

We lopen er dwars doorheen, mooi middeleeuws. Maar dan moeten we een diep, heet gat in met een asfaltweg midden op de vlakte. Het is zeker 40 graden. Dit zien we even niet zitten.